kontateowe.pl - Nauka rachunkowości finansowej online

Równanie bilansowe

Fundament rachunkowości - każda operacja musi zachować równowagę bilansu.

01·Zasada podstawowa

Aktywa = Pasywa

Majątek przedsiębiorstwa (aktywa) zawsze równa się źródłom jego finansowania (pasywom). Ta równowaga musi być zachowana po każdej operacji gospodarczej.

AKTYWA = KAPITAŁY WŁASNE + ZOBOWIĄZANIA

02·Cztery typy operacji

Jak operacje wpływają na bilans

Każda operacja należy do jednego z czterech typów - żaden nie narusza równania bilansowego.

TYP A

A+ / A-

Przelew z kasy na konto bankowe

TYP B

P+ / P-

Spłata zobowiązania z kredytu

TYP C

A+ / P+

Zakup towaru na kredyt kupiecki

TYP D

A- / P-

Spłata zobowiązania z kasy

03·Struktura bilansu

Co wchodzi w skład bilansu

AKTYWA (lewa strona)

Aktywa trwałe środki trwałe, wartości niematerialne, inwestycje długoterm. Aktywa obrotowe zapasy, należności, środki pieniężne

PASYWA (prawa strona)

Kapitały własne kapitał zakładowy, zapasowy, wynik finansowy Zobowiązania kredyty, pożyczki, zobowiązania handlowe

Zapis na kontach

Struktura konta T i zasady podwójnego zapisu.

04·Podwójny zapis

Każda operacja na minimum dwóch kontach

Każda operacja gospodarcza jest księgowana jednocześnie po stronie Wn jednego konta i Ma drugiego konta (lub wielu). Suma wszystkich Wn musi zawsze równać się sumie wszystkich Ma.

Σ Wn = Σ Ma (zapis zbiorczy: wiele Wn lub wiele Ma)

05·Struktura konta T

Anatomia konta księgowego

Każde konto ma nazwę, numer i dwie strony. Saldo otwarcia (BO) wpisuje się po tej samej stronie, po której będzie saldo końcowe.

NUMER I NAZWA KONTA

WN (DEBET)

BO (saldo otwarcia)
+ zwiększenia (aktywa)
Obroty Wn

MA (KREDYT)

BO (saldo otwarcia)
+ zwiększenia (pasywa)
Obroty Ma

Saldo = |Obroty Wn - Obroty Ma| po stronie z większymi obrotami

06·Obroty i saldo

Jak liczyć saldo konta

Obroty to suma wszystkich zapisów po danej stronie (bez salda otwarcia). Saldo końcowe to różnica obrotów - po stronie dominującej.

OBROTY WN

15 000 zł

-

OBROTY MA

8 000 zł

SALDO WN 7 000 zł

Rodzaje kont

Typ konta determinuje stronę zwiększenia i kierunek salda.

07·Aktywne

Konta aktywne

Majątek jednostki. Saldo zawsze Wn (debet). Przykłady: 010 Środki trwałe, 100 Kasa, 131 Rachunek bieżący, 310 Materiały.

WN

BO + zwiększenia
Saldo Dt

MA

zmniejszenia

08·Pasywne

Konta pasywne

Źródła finansowania. Saldo zawsze Ma (kredyt). Przykłady: 801 Kapitał podstawowy, 802 Kapitał zapasowy, 222 VAT należny, 840 RMP.

WN

zmniejszenia

MA

BO + zwiększenia
Saldo Ct

09·Aktywno-pasywne

Konta o zmiennym saldzie

Saldo może być po obu stronach zależnie od sytuacji. Typowe: rozrachunki (200 odbiorcy, 210 dostawcy, 220 publicznoprawne) - raz firma jest dłużnikiem, raz wierzycielem.

WN

należności
(saldo Dt możliwe)

MA

zobowiązania
(saldo Ct możliwe)

10·Wynikowe

Koszty i przychody

Zamykane na koniec okresu na wynik finansowy (860). Koszty jak aktywne, przychody jak pasywne.

KOSZTY (Wn+)

zesp. 4, 5
amortyzacja, płace

PRZYCHODY (Ma+)

zesp. 7
sprzedaż, dotacje

Zespoły kont (plan kont)

Polski plan kont dzieli konta na 8 zespołów wg funkcji ekonomicznej.

11·Przegląd

Wszystkie 8 zespołów

Zesp.	Nazwa	Typ	Przykłady
0	Aktywa trwałe	aktywne	010 Środki trwałe, 020 WNiP, 080 ŚT w budowie
1	Środki pieniężne i kredyty	aktywne/pasywne	100 Kasa, 131 Rachunek bieżący, 134 Kredyty bankowe
2	Rozrachunki	A-P	200 Odbiorcy, 210 Dostawcy, 221/222 VAT
3	Materiały i towary	aktywne	310 Materiały, 330 Towary
4	Koszty wg rodzajów	kosztowe	400 Amortyzacja, 401 Zużycie materiałów, 404 Wynagrodzenia
5	Koszty wg typów działalności	kosztowe	500 Dz. podstawowa, 527 Koszty sprzedaży
6	Produkty i rozliczenia międzyokresowe	aktywne/rozl.	601 Wyroby gotowe, 620 Odchylenia, 640/641 RMK
7	Przychody i koszty	wynikowe	700 Sprzedaż wyrobów, 730 Sprzedaż towarów, 750 Przych. finansowe
8	Kapitały i wynik	pasywne	801 Kapitał podstawowy, 802 Kapitał zapasowy, 860 Wynik

Koszty i przychody

Jak ujmować i rozliczać koszty - dwa układy ewidencji.

12·Układ rodzajowy

Zespół 4 - koszty według rodzajów

Grupuje koszty wg ich rodzaju ekonomicznego. Najczęstszy układ w małych i średnich firmach.

Konto	Rodzaj kosztu
400	Amortyzacja
401	Zużycie materiałów i energii
402	Usługi obce
403	Podatki i opłaty
404	Wynagrodzenia
405	Ubezpieczenia społeczne i inne
409	Pozostałe koszty rodzajowe

13·Wynik finansowy

Jak powstaje wynik finansowy

Na koniec okresu salda kont kosztowych i przychodowych przenosi się na konto 860 Wynik finansowy.

Przychody (zesp. 7)Ma 860

-

Koszty (zesp. 4/5)Wn 860

=

860 Wynik finansowysaldo Ma = zysk · saldo Wn = strata

Typowe dekretacje

Najczęstsze operacje gospodarcze z gotowymi schematami księgowań.

14·Środki trwałe

Amortyzacja środka trwałego

Miesięczne zmniejszenie wartości - koszt po Wn, umorzenie po Ma.

WN - 400 Amortyzacja

1 000,00 zł

MA - 071 Umorzenie ŚT

1 000,00 zł

15·Zakupy

Zakup materiałów na fakturę (z VAT)

Materiały i VAT naliczony rosną (Wn), zobowiązanie wobec dostawcy rośnie (Ma).

WN - 310 Materiały

netto: 5 000 zł

MA - 210 Zobow. wobec dostawcy

brutto: 6 150 zł

WN - 221 VAT naliczony

VAT: 1 150 zł

16·Sprzedaż

Sprzedaż towaru z fakturą (z VAT)

Należność rośnie (Wn), przychód i VAT należny rosną (Ma).

WN - 200 Należn. od odbiorcy

brutto: 12 300 zł

MA - 700 Przychody

netto: 10 000 zł

MA - 222 VAT należny

VAT: 2 300 zł

17·Wynagrodzenia

Lista płac - naliczenie wynagrodzeń

Koszt wynagrodzeń brutto po Wn, zobowiązania wobec pracowników i ZUS po Ma.

WN - 404 Wynagrodzenia

brutto: 10 000 zł

MA - 231 Wynagr. do wypłaty

netto: ~7 200 zł

MA - 220 ZUS pracownika + zaliczka PIT

potrącenia: ~2 800 zł

18·Kasa i bank

Przelew z rachunku do kasy

Kasa (aktywo) rośnie po Wn, rachunek bankowy (aktywo) maleje po Ma. Oba to konta aktywne - stąd typ A.

WN - 100 Kasa

5 000,00 zł

MA - 131 Rachunek bieżący

5 000,00 zł

19·Kredyt

Zaciągnięcie kredytu bankowego

Wpływ na rachunek (aktywo rośnie Wn), pojawia się zobowiązanie kredytowe (pasywo rośnie Ma). Typ C - A+ P+.

WN - 131 Rachunek bieżący

50 000,00 zł

MA - 134 Kredyty bankowe

50 000,00 zł